Г.Д.Белая, Н.М.Воинова, Э.Ф.Трейзе дайындық курстарының алғашқы оқытушылары болды. Г.Д.Белая –КСРО тарихынан, Н.М.Воинова -орыс тілі және әдебиетінен, Э.Ф.Трейзе –неміс тілінен сабақ жүргізді. Кейіннен осы оқытушылар институт қызметкерлері болды, Э.Ф.Трейзе жоғары білімі болмағандықтан, институт студенті болды.

Оқуды негізінен 231 студент бастады, соның ішінде 113 ағылшын тілі, 97 неміс тілі, 21 француз тілі факультетінде оқыды.

1941-1942 оқу жылдары республиканың басқа да ЖОО-дай, Институтта қазақ ұлтының студенттері өте аз болғандығын көрсетті. Әрине, бұл Республика Үкіметімен және ХББК мазаламай қоймады. Сондықтан, 1942 жылы 24 наурызда ҚазССР Совнаркомның №165 “Қазақ қыздарына ЖОО-да 4-айлық дайындық курстарын ұйымдастыру туралы” Қаулысы шығарылды. Қаулыда жоғары оқу орындарындағы оқушылардың жалпы саны бойынша қазақ қыздарының саны тек 3,9% құрайтыны айтылған. Бұл елге қажетті мамандардың өсуін қамтамасыз етпеді, әсіресе соғыстың басталуына байланысты. “ Қазақ қыздарының үлкен бөлігін, балалар үйінің тәрбиеленушілері мен материалды қамтамасыз етілмеген, орта мектепті бітірмеген немесе оны бітірген, жоғары оқуға түспегендер құрайды” –деп Совнарком Қаулысында айтылған. Осы жағдайды өзгерту мақсатында ҚазССР ХКК “ХББК ҚазССР 1942 жылдың 1 сәуірінен бастап қазақ қыздарын контингентінде 330 адамнан тұратын ЖОО-на төрт айлық курстарда дайындауды ұйымдастыруға рұқсат беру” Қаулысын енгізді.

1941 жылдың аяғында Институттың бірінші Жарғысы бекітілді. ҚазССР ХББК бекітілген Институт өзінің ресми мәртебесіне қарай гербті мөрі және қаржылық жоспары бар заңды тұлға ретінде жұмыс істейтін өз алдына оқу-ғылым мекемесі болды. Институт 1944 жылдың сәуіріне дейін Қазақ Мемлекеттік шет тілдер мұғалімдер Институты деген ресми атауды алып жүрді. Жарғы Институттың келесі құрылымдарын қарастырды:

ағылшын, неміс, француз факультеттері, бір атаумен аталатын кафедралар, оқуға-қосымша мекемелер (кабинеттер және кітапхана). Факультеттер оқу-әкімшілік бөлімшелерінде, біріккен кафедралара болды, студенттерді бірнеше жақын мамандықтар бойынша дайындауды жүзеге асырды. Осы факультетте пәндерді жүргізетін профессорлар және доценттер қатарынан шыққан декандар меңгерді. ҚазССР ХББК Институтың директорының таныстыруы бойынша декандар бекітілді.

АБЫЛАЙ ХАН АТЫНДАҒЫ ҚАЗХҚжӘТУ РЕКТОРЛАРЫ

1940-1941жж. Ханаахмед Қарайұлы Меликов

1941-1942жж. Балақаев Маулен Балақайұлы

1942-1943жж. Сулейменов Бекежан Сулейменұлы

1943-1947жж. Фисенко Варвара Федоровна

1947-1951жж. Кузнецов Алексей Иванович

1951-1956жж. Пахмурный Павел Михайлович

1956-1962жж. Ысқақов Тулеш Ысқақұлы

1962-1967жж. Ыбраева Ажар Хакимқызы

1967-1976жж. Жанділдинов Нұрымбек Жанділдинұлы

1977-1978жж. Аханов Кахан Аханұлы

1979-1987жж. Әміров Рақыш Сатұлы

1987-1992жж. Ирмуханов Бейімбет Бабықтеұлы

1992-1999жж. Ахметов Әділ Құрманжанұлы

1999ж. Құнанбаева Салима Сағиқызы

Ханаахмед Қарайұлы Меликов - Абай атындағы АТУ-ды бітіріп, одан кейін Кітапханалық техникум директоры жұмысын атқарды. 1940 жылды 16 желтоқсанындағы ҚазССР Мемлекеттік Қаулысы бойынша ҚазССР ХББК ағарту ісінің бұйрығымен шет тілдер мұғалімдер Институтының директоры болып тағайындалды. 1941 жылдың шілдесіне дейін осы қызметті Кітапханалық техникум директоры міндеттерімен бірге алып жүрді. Бастапқы кезеңдегі институттың қалыптасуында: институтқа оқытушыларды және алғашқы студенттерді жинауды ұйымдастырып, көп уақытысын оқу ғимарат құрлысыгна бөліп ерекше ұйымдастырғыш қабілетімен көрінді. 1941 жылы РККА қатарына шақырылып 1-ші майданға аттанды. 1944 жылы Украина жерінде ұрыс майданында қаза тапты.

Балақаев Мәулен Балақайұлы - филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚазССР ҒА корр-мүшесі. Белгілі түрік және қазақ тілі маманы, 1941 жылдың қазанынан 1942 жылдың қарашасына дейін Қазақ шет тілдер мұғалімдер Институтының директоры болды. 1907 жылы 7 қазанында Оңтүстік Қазақстан облысы, Түрікстан ауданы, Шаға ауылында дүниеге келді. Абай атындағы АМУ бітіріп 1934ж, 1937 жылы Ленинград Университеттінің аспирантурасын бітірді. И.И.Мещанинов,Л.Щерба, С.Г.Бархударов сияқты ірі ғалым тіл мамандарынан дәріс алды. 1937 жылы Ленинградтан оралғаннан кейін, төрт жыл бойы Журналистика Институтының қазақ тілі кафедрасының меңгерушісі және Қазақ Мемлекеттік Баспасында бас редактор болып қызмет атқарды.1943-1945 жылдары ҚазССР Министрлер Кеңесінің референті, 1945-1950 жылдары ҚазССР Ғылым Академиясының тіл білімі Институтының қәзіргі қазақ тілі бөлімінің меңгерушісі болды. 1949 жылы доцент және 1952 жылы профессор ғылыми атақтарды ЖАК бекіткеннен кейін, ғылыми-педагогикалық салада белсенді жұмыс істеді:20 жылдан аса ҚазМУ-да қазақ тілі кафедрасының меңгерушісі және ҚазССР Ғылым Академиясының тіл білімі Институтының аға ғылыми қызметкері, 80 жылдары ҚазССР тіл білімі Институтының сөйлеу мәдениеті бөлімінің меңгерушісі болды. 100 жуық ғылыми жұмыстар жазып және баспадан шығарды.

Сүлейменов Бекежан Сүлейменұлы - тарих ғылымдарының докторы, профессор, ҚазССР ҒА корр-мүшесі. Ақтөбе облысы,Шалқар ауданы, №13 ауылында туылған. 1938 жылы К.Либкнехта атындағы Мәскеу мемлекеттік педагогикалық институтының тарих факультетін бітірді. 1942 жылы қарашада Қазақ мемлекеттік шет тілдер мұғалімдер институтының директоры болып тағайындалып және осы қызметті 1943 жылдың басына дейін атқарды. 1944 жылы кандидаттық диссертациясын қорғады да, 1947 жылы КСРО ЖАК шешімімен КСРО тарих кафедрасы бойынша доцент ғылыми атағы бекітілді. Қазақстан тарихының өзекті мәселелеріне арналған ірі жұмыстарын баспадан шығарды. 1945-1949 жылдары “Қарағанды көмір бассейінің тарихы”, “Қазақ батырлары”, деректі жинақтар “Амангелді Иманов-Қазақстан азаматтық соғысының батыры”, “Қазақстандағы 1916 жылғы көтеріліс”, “Қазақстандағы 1905-1907 жылдардағы революция” туралы еңбектері оның басылымдарынан шықты. Ш. Уалиханов атындағы сыйлықтың лауреаты, ҚазССР Ғылым Академиясының Президиумдағы қазақ халқының этногенездік мәселелері бойынша Мәселе кеңесінде және кандидаттық және докторлық диссертацияларды қорғау жөніндегі С.М.Киров атындағы ҚазМУ-дың Ғылыми Кеңестің мүшесі болды.

Фисенко Варвара Федоровна - 1908 жылдың 8 мамырында Верный Алматы қаласында туылды. Н.К.Крупская атындағы Ленинград Коммунисттер университетінде оқыды. 1936 жылы университетті бітіргеннен кейін, Ленинград облысы, Порхов қаласында орта мектеп мұғалімі болып екі жыл бойы жұмыс істеді. Қазақстанға 1938 жылы қайта келіп, Алматы кітапханалық техникумына кітапхана ісін жоспарлау және ұйымдастыру және тарих пәнінің оқытушысы қызметінен бастады.Осыдан кейін Қазақ мемлекеттік шет тілдері мұғалімдер институты директоры болды (1943-1946). Ф.В.Фисенконың сіңірген еңбектеріненсоғыс басталғанда әскери ведомстваға алынған оқу ғимратын қайтаруы және институттың қосалқы шаруашылығын ұйымдастыруы, 1944 жылы Алматы шет тілдер оқытушылары институтын Алматы педагогикалық шет тілдер институтына өзгертуін атауға болады. Шет тілдер мамандықтарының алғашқы бітірушілері оның қолынан шықты.

Кузнецов Алексей Иванович - тарих ғылымдарының кандидаты, доцент, Ұлы Отан соғысына қатысушы. 1909 жылы шаруа отбасында дүниеге келген.1928 жылы Ақмола педагогикалық институтына түсіп, содан кейін Абай атындағы АМУ студенті болды.1934 жылы Симферополдегі Қызыл командирлер курсында оқып, әскери қызметін атқарды. Оқытушылық қызметін 1935 жылы Абай атындағы АМУ рабфак-да оқытушы ретінде бастады. 1937 жылы АМУ-ғы Мұғалімдер институтының директоры және оқытушысы болды. 1941 жылы КСРО Ғылым Академиясының аспирантурасына түсті. Ұлы Отан соғысы жылдары Совет Армиясында қызмет атқарып, 8-ші гвардиялық Панфиловшылар дивизиясы құрамында соғысты. Ұлы Отан соғысынан қайтқаннан кейін ҚазССР Ғылым Академиясының тарих, археология және этнография Институтында бөлім меңгерушісі қызметін атқарды. 1946 жылдың күзінде ҚазССР ХББК бұйрығымен Ф.В.Фисенконың орнына Алматы педагогикалық шет тілдер институтының директор қызметіне тағайындалды. Директордың жұмысын АПШТИ-ғы маркизм-ленинизм кафедрасының оқытушылық қызметімен бірге атқарды.1950 жылы кандидаттық диссертациясын толығымен қорғап, ғылыми және оқытушылық жұмыспен айналысты.

Пахмурный Павел Михайлович - тарих ғылымдарының докторы, профессор, 1915 жылы Украина жерінде туылған. Жеті жылдық мектептен кейін, 1931 жылы Днепродзержинскідегі электрометаллургия техникумына түсті. 1933-1937 жылдары ол-Харьков атындағы мемлекеттік педагогикалық институттың студенті болды. 1937-1946 жылдар аралығында Совет Армиясының қатарында болды. Әскерде штурмандық-бақылаушы әскери мектебін бітіріп, әсери оқу орындарында сабақ жүргізді. Соғыстан кейін АПШТИ жұмысқа жіберілді, алдымен марксизм-ленинизм кафедрасына аға оқытушы болып жұмыс істеді, ал 1947 жылы кафедра меңгерушісі және партия ұйымының хатшысы қызметін біргек алып жүрді. 1951 жылдың маусымынан 1955 жылдың желтоқсанына дейін Алматы педагогикалық шет тілдер институтының директоры болды. Кандидаттық диссертациясын қорғағаннан кейін ЦК КПСС Казфилиал ИМЛ –партия тарихтары Институтында ғылыми жұмыстармен айналысты.

Ысқақов Тулеш Ысқақұлы - педагогика ғылымдарының кандидаты. 1916 жылы 1 қаңтарда туылды. 1941 жылы ҚазМУ химия факультетін бітірді. Соғыс жылдары, Архангельск әскери училищесінде химиялық қорғану тәсілдерінен сабақ жүргізіп, әскери қызметін атқарды.Соғыстан кейін Алматыға қайтып келіп Қазақстан КП ЦК аппаратына ЖОО және мектептер бөлімінде нұсқаушы болып қабылданды, кейіннен ҚПК ЦК насихаттау бөлім хатшысының орынбасары болды. 1950 жылдың қазанынан 1956 жылдың қаңтарына дейін Қаз ССР ақпаратар минстрлігінің орынбасарлық қызметінде жұмыс атқарды.1956 жылдың қаңтарында АПШТИ директоры қоғамдық ғылым Академиясына оқуға жіберілген П.М. Пахмурныйдың орнына келді. Осы қызметті 1958 жылдың маусымына дейін атқарды. АПШТИ мен Абай атындағы АМУ қосылуына байланысты ЦК партиясының ЖОО және мектептер бөліміне қайта келді, ал 1960-1963 жылдары Алматы өнеркәсіп горком партиясының идеология бөлім бастығының орынбасары болып қызмет атқарды.Зейнеткерлікке шыққанға дейін партия кеңесінде жұмыс істеді.

Ыбраева Ажар Хакимқызы - тарих ғылымдарының докторы, доцент, 1928 жылы 2 қазанда туылған. ҚазҚызПИ 1949 жылы үздік бітіріп, орта мектеп мамандығын алды. 9 жыл бойы комсомолдық жұмыстарды жүргізді: ЛКСМК Алматы обком хатшысы және Қазақстан ЛКСМ ЦК жастар жөніндегі хатшысы. 1959 жылдың сәуірінен 1961 жылға дейін Қазақ Қыздар Педагогикалық Институтының ректоры, ал 1962 жылдан АПШТИ ректоры болды. Осы қызметте оқу процесін ұйымдастыру және басқару жағынан ерекше көріне білді, АПШТИ оқу ғимратының жаңа құрлысына қол жеткізді. 1967 жылы ҚазССР Минвуз ЖОО басқару бастығы қызметіне келді. 1975 жылы оқытушылық жұмысқа қайта келді, зейнеткерлікке шыққанға дейін КПСС тарих кафедрасының доценті болып жұмыс істеді. Ғылыми-зерттеу жұмыстармен және жастарға коммунистік тәрбиені насихаттаумен белсенді айналысты,ҚазССР Жоғары Кеңесінің депутаты, Алматы қалалық кеңес еңбеккерлерінің депутаты, Қазақстан ЛКСМ ЦК және ЦК ВЛКСМ мүшесі болды.

Жанділдинов Нұрымбек Жанділдинұлы - филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚазССР ҒА корр-мүшесі. 1967 жылы 14 қарашада АПШТИ ректоры болып тағайындалып осы лауазымда 9 жыл болды. Оның қатысуыменинституттың негізгі оқу ғимаратының, спорт зал және асханасының құрлыстары аяқталды. Ол үлкен ұйымдастырғыш мүмкіншіліктерге ие болып және ЖОО келешектегі дамуын көре білді. 1957 жыдары аудандық, облыстық және республикалық, масштаптарында партия органдарында, 1957-1965 жылдары Қазақстан КП ЦК идеология ісі жөніндегі хатшысы болды. Докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін, ғылыми оқытушылық жұмысқа көшті. ҚазССР ҒА Президиумдағы хатшы-академик лауазымында екі жыл бойы қызмет атқарды.1967 жылы АПШТИ ректоры болып басшылықпен бірге марксистік-лениндік философиясынан ғылыми-оқытушылық жұмысты табысты жүргізді. 130-ға жуық жазба жұмыстарын басып шығарды, советтік қоғамдастықтың Африка халқымен достастығы Президиумының мүшесі, Алматы қалалық кеңес депутаттығының еңбекшілер депутаты, КСРО ҒА “Ғылыми коммунизм” мәселелер кеңесінің мүшесі, КПСС 22 сьездінің депутаты болды.

Аханов Қахан Аханұлы - филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚазССР ҒА корр-мүшесі. 1928 жылы Шығыс Қазақстан олысы, Улан ауданы,Никитина селосында туылған. Екі жоғары білім алды: 1946 жылы Семей пединститутын және 1950 жылы С.М.Киров атындағы ҚазМУ бітірді. Мамандығы бойынша-лингвист, ғылыми қызметкер, ЖОО және мектептің мұғалімі. 1950-1977 жылдар аралығында Қазақ Мемлекеттік Университетінде оқытушы, декан және жалпы тіл білімінің кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. К. Аханов Қазақстандағы алдыңғы қатарлы тіл мамандарының бірі болды.Оның ғылыми еңбектерінің арасындағы ең таңдаулы монографиялары: “Вопросы лексики казахского языка”(1972), “Омонимы в казахском языке”(1958), “Вопросы теории и грамматики”(1972), “Основы языкознания”(1973). Сонымен бірге ол орта мектептерге арналған қазақ тілінен 4 оқулықтың, университеттерге және педагогикалық институттарға арналған 3 оқулықтың және оқу құралдарының авторы болды. 1977 жылдың маусымында Қаз ССР ЖОО Министрлігінің бұйрығымен АПШТИ ректоры болып тағайындалды.1978 жылдың тамызында қайғылы қазадан қаза тапты.

Әміров Рақыш Сатұлы - филология ғылымдарының докторы,профессор. 1930 жылы туылған. С.М.Киров атындағы ҚазМУ филология факультетін бітірді.1955 жылы кандидаттық диссертациясын қорғап, Ы Алтынсарин атындағы ғылыми педагогика ҒЗИ жұмысқа келді.1964-1979 жылдар аралығында КазССР ҒА тіл білімі Институтында аға ғылыми қызметкер, бұдан кейін ҚазМУ филология факультетінің деканы және қазақ тілінің кафедра меңгерушісі жұмыстарын атқарды. 1979 жылдың қаңтарынан бастап, АПШТИ ректоры болды. Институттың материалдық базасын нығайтуда (450 орынды студенттер жатақханасы салынды), лингофонды кабинеттердің техникалық жабдықтарының жақсартуда маңызды жұмыстар жасады. 1986 жылғы желтоқсандағы жағдайға байланысты және Республика алаңындағы демонстрацияға АПШТИ студенттерінің қатысқандары үшін партия қатарынан шығарылды және АПШТИ ректоры және жалпы тіл білімі кафедра меңгерушісі қызметінен босатылды. Кейіннен сот арқылы ақталды. Қазақ әдеби тілінің мәселелері жөнінде 100 жуық ғылыми еңбектері бар.

Ирмуханов Бейімбет Бабықтеұлы - тарих ғылымдарының докторы, профессор. 1936 жылы 10 шілдесінде мұғалімнің отбасында дүниеге келген. 1955 жылы Волдар педучилищесін бітіріп, Астрахан облысында Тюрген орта мектебінде сабақ жүргізді.1958-1966 жылдары С.М.Киров атындағы ҚазМУ тарих факультетінде және университеттің аспирантурасында оқыды. Кандидаттық диссертациясын қорғағаннан кейін, Алматы Жоғары партия мектебіне аға оқытушы ретінде қабылданып, доцент және халықаралық коммунистер қозғалысына 20 жыл кафедра меңгерушісі болып қызмет атқарды. Екі үлкен монографияның және Франция тарихы және Француз Компартиясының мәселелері жөнінде жазылған ғылыми мақалалардың авторы. 1987 жылы наурыздан 1992 жылдың сәуіріне дейін АПШТИ ректоры болды. Институтты басқару жұмысымен бірге партиялық және қоғамдық қызметті үйлестіре білді. Райком партия мүшесі, институт партком мүшесі, халық депутаттарының қалалық кеңесінің депутаты, Қазақстан КП ЦК лекторлық тобының штаттан тыс мүшесі және басқа да қоғамдық ұйымдардың мүшесі болды.

Ахметов Әділ Құрманжанұлы - филология ғылымдарының докторы, профессор, Халықаралық Жоғары Мектеп Академиясының академигі,1941 жылы 21 мамырда туылған. Алматы шет тілдер педагогика институтын бітірген. 1963-1969 жылдары оқытушылық қызмет атқарды, 1970-1973 жылдары АПШТИ аспиранты болды. Кандидаттық диссертациясын қорғағаннан кейін аға оқытушы, деканның орынбасары, доцент және ағылшын тілі факультетінің деканы болып жұмыс істеді. Кейіннен оқу-ісі жөніндегі проректор және 1992 жылы ректоры ҚазХҚжӘТУ болды. 1996 жылы докторлық диссертациясын қорғап, 1997 жылы профессор ғылыми атағын алды. Бірнеше қазақ және ағылшын тілі оқулықтарының авторы. Ректорлық жұмыспен бірге кейіннен ҚР білім беру Комитетінің Төрағасы, жоғары білім беру жүйесін реформалауға белсене қатысып, ғылыми-педагогикалық кадрларды іріктеу және орналастырумен, олардың мамандығын жоғарлату және университеттің халықаралық байланыстарын нығайтумен айналысты, оның басшылығымен университет ресбуликадағы болашағы зор және ең алдыңғы қатарлы ЖОО айналды. Кәзіргі уақытта Қазақстан Республикасының Ұлыбританиядағы Төтенше және Өкілетті елшісі қызметін атқаруда. Ректор, филология ғылымдарының докторы, профессор, Халықаралық Жоғары Мектеп Академиясының академигі 1943 жылы 11 қарашада туылған. 1965 жылы АПШТИ ағылшын тілі кафедрасын бітіріп, АММИ шет тілдер кафедрасында оқытушы, 1972-1975 жылдары аспирантурада оқыды, диссертациясын қорғағаннан кейін –доцент және грамматика және ағылшын тілін оқыту әдістемесі кафедрасы меңгерушісі. 1992-1993 жылдары ғылыми істер жөніндегі проректор, 1993-1997 жылға дейін университеттің алғашқы проректоры, 1998 жылы Абылай хан атындағы Қазақ мемлекеттік халықаралық қатынастар және әлем тілдер университетінің ректоры болды.

 С.С.Құнанбаеваның жұмысы кең көлемділікті, іскерлікті,кәзіргі замағы міндеттерді терең түсінуді қажет етеді. Ол –Қазақстан Республикасының шет тілді оқыту құрылымы және маңыздылығы жөніндегі басқарушы маман, ҚР білім Министрлігінің ОӘБ жөнінде төрайымы, “Вестник высшей школы”журналының редакция алқасының мүшесі, ҚазМХҚжӘТУ –гі “Теория и методика преподавания иностранных языков” арнайы кеңесінің төрайымы, білім беруді реформалау жөніндегі Республикалық бағдарламаның мүшесі, Европа Одақ елдерінің халықаралық бағдарламасының координаторы. 100 жуық ғылыми жұмыстардың авторы. 12-13 наурызда Оксфорд қаласында St John College Oxford Universityбазасы бойынша “EuroEducation 2006: integration of European experience”халықаралық конференциясы жыл сайын өтеді. “EuroEducation” саммиттердің жыл сайынғы ынтамен өткізілуі Оксфорд қаласындағы ғылыми қоғамдастыққа қарайды. Европаның таңдаулы жоғары оқу орындарының беделді форумдары дәстүрлі түрде жыл сайын көктем мен күзде осы тарихи орталықта әлемдік академия мектебінде өтеді және әлемнің әр түрлі елдерінен ғалымдарды жинайды.

Осы көктемде осы конференцияға жоғары іскери және кәсіби атағын ескере отырып, біздің ректорымыз Құнанбаева Салима Сағиқызы шақырылды,

Европалық интеграцияны дамытуға жеке үлесін қосқаны үшін зерттеу нарығының Орталығы оның кандидатурасын Халықаралық сыйлық “THE UNITED ЕUROPE“ талап етуін ұсынды.